Tôi chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ tìm hiểu và nghiên cứu tất cả những thứ về cây cối cũng như cách mà nó tác động đến cơ thể và tâm trí con người. Nhưng khi đã bắt đầu thì nó khiến tôi phấn khích không ngừng bởi sự kỳ thú của nó. 


Tác dụng của thiên nhiên không chỉ đến từ cảm giác, nó là một ngành khoa học thực sự. Ngành khoa học mà ở mọi nơi trên thế giới, con người với bản tính tò mò và ưu khám phá của mình đã tiến hành tìm hiểu từ thời xa xưa, đặc biệt là Liệu pháp mùi hương Aromatherapy

Đa phần mọi người đều cảm thấy dễ chịu khi ở giữa thiên nhiên. Cảm giác này đến từ những thứ mà chúng ta nhìn thấy như màu xanh của lá, khung cảnh bình yên của cây cối và cả những thứ chúng ta phải dùng khứu giác để cảm nhận: đó chính là mùi thiên nhiên – mùi của cây cỏ. 
Tôi thích rừng với những cây cổ thụ cao lớn. Tôi thích những con suối hiền hòa len lỏi giữa những tảng đá lớn. Tôi cũng thích đám lau lách ven bờ sông. Tôi thích nằm lăn trên cỏ sau mỗi trận bóng đẫm mồ hôi. Và thứ mà tôi thường nhớ nhất đó là mùi của những nơi tôi đến…thậm chí là mùi của những năm tháng cũ. 
Những người thế hệ 8x như tôi có lẽ sẽ khó quên được mùi thuốc pháo, mùi của nồi bánh chưng – mùi của những ngày chuyển sang một năm mới. Rồi mỗi mùa hè khi tôi về ngoại thì mùi lúa thơm nồng luôn là mùi tôi yêu thích. Tôi cũng thích cả những mùi khi thời tiết Tây Nguyên thay đổi. Vào mùa đông thì đó là cái mùi giá lạnh của mưa và rét, mùa hè lại là mùi của nắng, của những loại cây trái mùa hè, mùa thu se lạnh làm tôi nhớ đến mùi vị của những ngày đầu đi học và mùa xuân ở Tây Nguyên kèm với mưa phùn là lúc tôi ngửi được mùi của sự sống đâm chồi nảy lộc. 
Ở quê, mùi rơm, mùi khói, mùi đất sau mưa, mùi cỏ mới cắt, mùi hoa dại, mùi quả chín hay thậm chí là mùi rừng luôn là những nỗi nhớ dễ chịu nhất. Lên thành phố sống gần 20 năm tôi lại làm quen với đủ thứ mùi mới – thứ mùi mà anh bạn trai ở quê khi chở tôi đi dạo bằng xe máy đã thốt lên….”Anh chưa thấy ở đâu nhiều mùi như ở Sài Gòn. Có lẽ thứ anh nhớ nhất khi nghĩ về thành phố này đó chính là Em và mùi ở đây.” 

Bây giờ thì tôi sẽ chia sẻ với bạn một vài điều về mùi hương và cách nó được ứng dụng trong ngành y học, sức khoẻ, làm đẹp trên toàn thế giới. Những hiểu biết này không phải là phát minh của loài người. Đây là cách thế giới tự nhiên vận hành, phát triển và công việc của các nhà nghiên cứu là phát hiện ra những điều vốn đã tồn tại hàng triệu năm, từ khi trái đất hình thành thông qua nhiều cách thức khác nhau.
Ở Việt Nam, tôi chưa thấy có bệnh viện chính thức nào ứng dụng mùi hương riêng biệt vào việc chữa bệnh (hoặc là tôi chưa được biết) nhưng riêng ở nước ngoài thì đây không còn là chuyện xa lạ. Có rất nhiều các nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực mùi hương trị liệu với các số liệu đã được chứng thực. Bạn nào quan tâm có thể đọc thêm ở đây nhé.

Tôi đã có một bài viết chia sẻ về chuyến leo núi đầu tiên đầy ngạc nhiên và cách mà tôi đã vô tình được Tắm rừng hay chính xác hơn là cách mà tôi đã được tắm trong hương rừng như thế nào. 

Phytoncide là một hoạt chất do cây cối tiết ra giúp bảo vệ chúng ta khỏi côn trùng và mối mọt. Không giống như đa phần hương liệu tổng hợp từ phòng thí nghiệm thường mang lại sự hấp dẫn bên ngoài nhưng lại âm thầm tác động đến sức khoẻ của chúng ta, thì khi con người hấp thụ phytoncide từ cây cối, nó lại có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, giảm stress và huyết áp. 

Do vậy khi đi bộ ở nơi có nhiều cây cối bạn sẽ cảm thấy thoải mái không chỉ vì không khí trong lành (cây cối có khả năng lọc bụi mịn), dồi dào oxi mà còn vì mùi hương mà bạn “vô tình” hít phải. Đôi khi có những loại cây cối có mùi phytoncide rất rõ ràng như Thông, các loại cây Gỗ Quý, hay từ Hoa. Đôi khi bạn khó lòng nhận biết mùi rõ ràng của từng loại cây trong rừng vì phân tử mùi của chúng ở mức loãng hơn. 

Bạn có nhớ thường sau mỗi cơn mưa vườn sau nhà bạn lại dậy lên những mùi rất thơm của đất, cây cỏ và rất nhiều những thứ mùi gợi lên sự sống dồi dào? Giờ thì khi tìm hiểu tôi mới biết đó là do Geosmin. Đây là một hợp chất hữu cơ có trong cây cối có thể kết hợp với các loại vi khuẩn có tên xạ khuẩn. Khi trời khô ráo, xạ khuẩn tạo ra các bào tử và khi trời mưa, các bào tử này vỡ ra và thế là các phân tử mùi lan tỏa đầy trong không khí. Geosmin chính là mùi của sự sống. 
Ở khu vực Châu Á thì Nhật Bản và Hàn Quốc là hai đất nước dẫn đầu về việc nghiên cứu và đưa hương rừng trong việc trị liệu. Tiến sĩ Qing Li nổi tiếng về các nghiên cứu liên quan đến việc mùi rừng làm tăng tế bào NK – tế bào sát thủ tăng cường sức đề kháng cơ thể và nhiều thực nghiệm khác. Mùi của rừng cũng là một tiêu chí quan trọng để đánh giá và lựa chọn các khu rừng để Tắm Rừng hoặc Trị liệu ở Nhật Bản. Trong khi đó ở Viện Nghiên cứu Rừng Hàn Quốc lại tập trung chưng cất tinh dầu từ cây và nghiên cứu tác dụng của nó lên bệnh dị ứng, khả năng diệt khuẩn tụ cầu và hàng ngàn thứ khác. Ở Việt Nam dù chưa có nhiều nghiên cứu những ứng dụng của nó đã khá rõ ràng và điều quan trọng là chúng ta tìm cách để ứng dụng cải thiện sức khỏe và tinh thần của chúng ta như thế nào mà thôi. 

“Mùi thông ngọt ngào đánh thức tôi và thách thức tôi…hàng thiên niên kỷ mài giũa….Tôi biết rõ nó đang giúp tôi thay đổi. Tôi thậm chí còn biết rằng từng sợi năng lượng đang chảy qua chất nguyên sinh của tôi, đến từ cây cối, và tôi trở nên giống cây thông hơn một chút, với những chiếc lá thông tua tủa….”. D.H.Lawrence – Một tiểu thuyết gia, nhà thơ, nhà viết kịch, nhà phê bình văn học và hoạ sĩ người Anh đã viết những dòng đầy cảm thán như vậy. 
Còn với tôi, mùi hương là thứ ngôn ngữ diệu kỳ, là cách mà cây cối “chạm” vào từng xúc cảm của chúng ta. Đó là cái quấn chạm nhẹ nhàng, êm ái, tinh khôi. Nó mang lại cảm giác thoải mái, dễ chịu. Nó gột rửa, thanh tẩy và khiến cho tôi như được lấp đầy những hương vị mới. 

Mùi tác động trực tiếp lên phần bản năng của bộ não, hình thành nên ký ức và chúng ta cũng học hỏi từ quá trình tích luỹ này. Ví dụ như ta cũng có thể dùng mũi của mình để ngửi thấy mùi mưa trong không khí – Đó là mùi của sự ẩm ướt sắp đến gần. Hay phụ nữ chúng ta khi ở chung nhất là tụi sinh viên chúng tôi thời ở chung ký túc xá thường hay có chu kỳ kinh nguyệt như nhau, thậm chí là bị lây bệnh đau bụng là do chúng ta nhận biết và trao đổi pheromone của nhau bằng mũi.
Cả nỗi sợ, bạn có biết là thậm chí chúng ta còn nhận biết được cả mùi của nó? Người ta phát hiện ra mũi có vai trò liên thông đến bộ não. Thật ra điều này không có gì mới mẻ, vì ta đã biết từ lâu các nước Châu Á thường hay đốt nhang, hương trầm và các loại dầu nóng mà mùi hương của nó luôn lên tới đỉnh đầu và kết nối với rất nhiều thứ xa xôi hơn. 
Và nếu bạn đã biết Mùi làm bạn cảm thấy tốt hơn thì Mùi cũng có thể mang đến căng thẳng, mệt mỏi và thậm chí bệnh tật nếu nó bị ô nhiễm hoặc mang những chất độc hại như xăng xe, khói bụi, sơn, hóa chất…
Sống ở thành phố, nhất là thành phố lớn như Sài Gòn thì nói đến không khí trong lành quả thật là điều xa xỉ. Ít nhất là mức độ ô nhiễm của chúng ta chưa đến mức báo động như nhiều nơi (hoặc ít ra là các số liệu chỉ đang an ủi chúng ta). Việc ảnh hưởng của mùi cũng khó nhận biết hơn những thứ khác như thực phẩm, tiếng ồn…nên thường chúng ta cũng ít quan tâm hơn đến vấn đề này. 
Với tôi, vì mùi là thứ khá quan trọng – dĩ nhiên là tôi yêu thích mùi tự nhiên hơn, nên đây là những cách mà tôi áp dụng và cuộc sống của mình để giảm tác động của mùi xấu và tăng ảnh hưởng của mùi tốt từ thiên nhiên. 

Kim Tự Tháp thiên nhiên được đưa ra bởi Tim Bealey, người đứng đầu Dự án Thành phố gần gũi Thiên nhiên ở Trường Đại học Virginia – là một “Thực đơn xanh” cần cho một người để đạt tới lượng thiên nhiên mà con người cần. 
Tôi sẽ giải thích rõ hơn về Tháp Thiên Nhiên này trong một bài viết khác. Ở đây tôi sẽ tóm tắt nhanh những cách tôi áp dụng để bạn có thể tham khảo nhé. 

Những người bạn nhỏ
Tôi gọi cây trong nhà là những người bạn nhỏ. Trong nhà vì không có không gian nên tôi chỉ có thể sử dụng các chậu nhỏ, phù hợp không gian để vừa tăng thêm mảng xanh, vừa lọc không khí và cũng giúp tôi ngửi mùi rừng hằng ngày thông qua những bạn nhỏ của mình. Bạn có thể thử trồng một số loại cây rất dậy mùi như Hương Thảo, một loại cây có mùi cực kỳ sảng khoái mà tôi rất thích. Ngoài ra nếu bạn nào thích hoa thì có thể chọn hoa hồng, hơi khó trồng một chút như mùi thơm thì khỏi bàn cãi. 

Trong văn phòng và cả trong nhà, tôi bắt đầu học cách sử dụng tinh dầu cho từng góc nhỏ của mình. Ở mỗi khu vực và mỗi thời điểm, tôi có thể sử dụng nhiều loại tinh dầu khác nhau cho nhu cầu của mình. Mùi thơm dịu nhẹ từ tinh dầu có lẽ là một trong những thứ dễ chịu nhất đọng lại mỗi cuối ngày, trước khi đi vào giấc ngủ sâu. Khi bắt đầu tìm hiểu về Liệu Pháp Mùi Hương có lẽ bạn sẽ muốn có một em tinh dầu trong nhà. Cứ thử và tìm ra loại bạn yêu thích nhé. 
Những người bạn lớn
Hằng tuần nếu có thời gian tôi vẫn thích đi dạo thơ thẩn ở công viên gần nhà. Tôi khá thích công viên Gia Định vì ở đây có nhiều cây lớn, đường đi bộ rộng và thoáng đãng. Chỉ cần dừng lại và vòng tay ôm một cái cây, tôi đã nhận đủ năng lượng cho cuối tuần. Nhớ là chỉ cần chạm hoặc một cái ôm ngắn thôi nhé, nếu không chắc sẽ có nhiều người chú ý đến bạn lắm đấy. 
Thiên nhiên hoang sơ
Khác với công viên gần nhà luôn tạo cảm giác an toàn, thoải mái thì đi bộ trong rừng lại khuấy động xúc cảm mãnh liệt hơn. Tôi thích các cánh rừng tự nhiên, nơi cây cối mọc ngẫu nhiên, đan xen nhiều loại với hệ sinh thái đặc trưng, riêng biệt. Khi đi bộ trên những con đường mòn như vậy não bộ của tôi tạm thời ngắt kết nối và bước vào trạng thái nghỉ ngơi, thư giãn nhiều hơn. Tôi phát hiện ra, khi mình đi bộ như vậy trong rừng, mặc dù không suy nghĩ tôi lại có nhiều ý tưởng sáng tạo hơn. Vì thế nếu có một chuyến đi ngắn trong rừng, tôi nghĩ bạn có thể mang theo một cây bút và một cuốn sổ nhỏ, biết đâu trong lúc đi bộ bạn lại nảy ra những ý nghĩ thiên tài. 

Tôi không biết cách bộ não con người sẽ làm việc cụ thể như thế nào nhưng với tôi việc di chuyển giữa những nơi có nhiều cây cối luôn là thời gian tuyệt vời cho những ý tưởng mới, sự thông suốt và logic. Nó giống như là các ống nối suy nghĩ hay trực giác bám bụi của bạn được thổi sạch bởi làn gió mới khi bạn hít no căng một ngụm không khí trong lành của Rừng vậy. 
Cách thành phố chỉ tầm 60km với hơn 1h di chuyển thì rừng Mã Đà là nơi tôi yêu thích vào cuối tuần. Một cánh rừng yên tĩnh, còn đủ tự nhiên, hoang sơ và cực kỳ phù hợp cho một chuyến đi về thiên nhiên gần nhà. 
Thỉnh thoảng tôi cũng đi vào những nơi hoang sơ, một mình như chuyến leo núi Đài Loan ban đêm vậy. Những lần đi đó sẽ khiến cho tâm trí bạn bị in đậm đến mức, bạn khó lòng quên được. Và đó cũng là những khoảnh khắc mà cảm xúc của bạn sẽ trải qua những cung bậc khác nhau hoàn toàn khác biệt làm khuấy động bản năng sâu xa trong chính bạn. Tôi không biết phải diễn tả hết điều này thế nào để bạn cảm nhận được. Vì thế hãy cứ thử chọn một nơi hoang dã và lên kế hoạch cho chuyến đi của bạn. Và đừng quên, an toàn là trên hết nhé.