“There are only two industries that call their customers “users”: illegal drugs and software.”

“Chỉ có hai ngành công nghiệp gọi khách hàng của chúng là người dùng: thuốc phiện và phần mềm.”

/the social dilemma/

Thế kỷ thứ 21 đánh dấu sự nhảy vọt về công nghệ trong đời sống con người. Không ai ngờ rằng chỉ trong vòng vài chục năm, con người đã phát minh ra các thiết bị tiên tiến như điện thoại di động, máy tính cầm tay hay máy tính bảng. Đi kèm theo đó là các ứng dụng được tích hợp nhằm giải quyết tối ưu công việc, học tập hay những nhu cầu cơ bản của chúng ta, đặc biệt là giao tiếp. Mạng xã hội, vì thế, trở thành một cơn sốt suốt bao năm qua với số lượng người dùng đã cán móc 3,6 tỷ vào năm 2020 và được cho rằng sẽ vượt ngưỡng 4,4 tỷ trong 5 năm tiếp theo.

Thế nhưng, song song với những con số nhảy vọt ấy cũng là sự lan rộng không ngừng của các chứng bệnh tâm lý. Từ người lớn đến các thế hệ trẻ và thậm chí các trẻ ở vị thành niên cũng dần bị ảnh hưởng bởi tác động tiêu cực mà mạng xã hội mang lại.


Nhiều nhà nghiên cứu đã tìm ra những bằng chứng thuyết phục chỉ rõ các mặt trái của nền tảng trực tuyến có tác hại rõ rệt đối với sức khỏe con người.

Mạng xã hội có thể gây ra trầm cảm

Tuy loại công nghệ này giúp kết nối con người gần nhau hơn, các mâu thuẫn trên mạng lại là tác nhân gây ra hậu quả trái ngược. Có thể thấy gần đây, hàng loại các hội nhóm anti được thành lập một cách tràn lan, tụ họp những anh hùng bàn phím có chung thù địch với một cá nhân và từ đó bắt đầu làn sóng tẩy chay tiêu cực. Ngoài ra, các cá nhân có thể dễ dàng công kích lẫn nhau chỉ bằng những bình luận, bài đăng hay thậm chí là một cú click chuột phản hồi. Điều này khiến mạng xã hội trở thành một nền tảng để con người giải quyết thù hằn, châm chọc và tấn công lẫn nhau. Hậu quả là, càng nhiều người – đặc biệt là giới trẻ – biến thành nạn nhân của các chứng lo âu, trầm cảm, nghi ngờ bản thân rồi dần bị chiếm hữu bởi sự cô độc.

Một nghiên cứu cho thấy những người trẻ sử dụng mạng xã hội nhiều hơn 2 giờ/ngày có sức khỏe tâm lý kém hoặc trung bình so với những ai sử dụng trong thời gian ít hơn. Mặt khác, các đối tượng dùng mạng xã hội không thường xuyên sẽ ít bị trầm cảm hơn 3 lần so với những người trẻ có dấu hiệu dùng quá mức.

Đọc thêm: Chữa lành bằng liệu pháp Xếp đá nghệ thuật

Mạng xã hội có thể ảnh hưởng đến lòng tự tôn

Bên cạnh những chứng bệnh như trầm cảm và lo âu, các ứng dụng trực tuyến này cũng ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý theo một cách khác.

Thực tế, mạng xã hội sẽ khiến người dùng so sánh bản thân với cuộc sống của người khác trên newsfeed. Cảm giác thiếu thốn (feelings of inadequacy) sẽ được hình thành khi một cá nhân thấy mình không có được những gì người khác sở hữu và cảm giác này sẽ thúc đẩy sự ghen ghét, bất an.

Hội chứng sợ bỏ lỡ

Một hậu quả khác mà mạng xã hội có thể mang lại đó là chứng FOMO (Fear Of Missing Out). Facebook hoặc Instagram đã thành công trong việc sử dụng hệ thống thông báo đẩy, khả năng cập nhật liên tục giúp newsfeed của người dùng luôn ở trạng thái mới với các bài đăng chứa nội dung mà họ quan tâm. Điều này thúc đẩy cảm giác sợ hãi nếu họ không liên tục kiểm tra điện thoại và cập nhật những gì đang xảy ra.

Mạng xã hội khiến bạn chỉ quan tâm đến bản thân

Việc liên tục chia sẻ các trải nghiệm và hình ảnh của mình lên mạng xã hội khiến mỗi cá nhân hình thành thói quen chăm chút cho hình tượng của bản thân, nhằm thu hút sự quan tâm và nhận được sự công nhận từ người khác. Điều này khiến họ trở nên ích kỷ, chỉ dành thời gian theo đuổi những tiêu chuẩn hão huyền mà quên đi cuộc sống hiện tại. Ngược lại, nếu những gì họ chia sẻ không nhận được bất kỳ sự quan tâm nào, người dùng sẽ dần cảm thấy nghi ngờ về giá trị của bản thân và hình thành cảm giác chán ghét chính mình.

Đọc thêm: Digital Detox – Thanh lọc cơ thể bằng cách giải độc kỹ thuật số

Dưới đây là một số dấu hiệu chứng tỏ mạng xã hội đang ảnh hướng đến sức khỏe tâm lý của bạn:

Mạng xã hội làm bạn thiếu tập trung

Nếu bạn thấy các nền tảng này khiến bạn khó tập trung vào công việc hoặc học tập và có các tác động tiêu cực đến những mối quan hệ của bạn, đây có thể là điểm khởi đầu của vấn đề. Ngoài ra, việc dùng các ứng dụng này kích thích những suy nghĩ tiêu cực như lo lắng, ganh ghét, tức giận, u uất, bạn cần xem xét lại mức độ sử dụng của mình.

Mạng xã hội trở thành một phương thức để loại bỏ cảm xúc tiêu cực

Nếu bạn thấy mình thường xuyên sử dụng những nền tảng trực tuyến nhằm giải quyết sự chán chường hay đối mặt với nỗi cô đơn, bạn nên biết đây không phải là cách giải quyết tốt. Dù xu hướng chống đối các cảm xúc tiêu cực là điều tự nhiên ở con người, việc tìm giải pháp ở mạng xã hội không phải là cách tốt nhất bởi điều này có thể làm trầm trọng hơn những xúc cảm của bạn.

Nếu trải nghiệm những cảm xúc sau đây, bạn cần cân nhắc lại cách thức và thời gian bạn sử dụng mạng xã hội:

–         Bạn trải nghiệm các cảm xúc lo lắng, cô đơn, trầm uất nhiều hơn

–         Bạn dành nhiều thời gian trên mạng xã hội hơn cuộc sống với bạn bè và gia đình

–         Bạn có xu hướng so sánh bản thân mình với người khác trên mạng và thường có cảm xúc ghen tị.

–         Bạn thường xuyên bị bắt nạt qua mạng.

–         Bạn dành ít thời gian để chăm sóc bản thân với những hoạt động lành mạnh như tập thể dục, ngủ đủ giấc.

–         Bạn làm mọi thứ, thậm chí cả những hành động ảnh hưởng đến hình ảnh của mình, để nhận được nhiều sự quan tâm từ người khác trên mạng.

–         Thời gian dành cho công việc và học tập bị đảo lộn do mức độ sử dụng mạng xã hội quá thường xuyên của bạn.

Đọc thêm: 5 ứng dụng tuyệt vời giúp bạn Digital Detox trong năm 2021!


Để giảm thiểu những tác động tiêu cực từ các ứng dụng trực tuyến và kiểm soát thời gian dùng mạng xã hội tốt hơn, bạn cần đánh giá đúng mức độ cần thiết của các ứng dụng này và lập ra thời gian biểu hợp lý để sử dụng chúng. Digital Detox – Thải độc công nghệ – là một trong những phương thức tối ưu giúp bạn cân bằng lại cuộc sống của mình. Để nắm rõ Digital Detox là gì và làm cách nào để bắt đầu hành trình thải độc công nghệ, bạn đừng quên đón đọc bài viết tiếp theo của BiNature nhé!

Đọc thêm: 10 cách đơn giản nhưng cực hiệu quả để “cách ly” công nghệ!

Nguồn: Very Well Mind