Đối với nhiều người – đặc biệt là các cư dân tại những thành phố Bắc Âu, khi mùa đông đến và ngày ngắn lại, thật khó để kéo bản thân ra khỏi giường và bắt đầu một ngày mới với tâm trạng thoải mái. Rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD) xuất hiện như một đám mây đen, che phủ những suy nghĩ tích cực của bạn bằng những cảm xúc nặng nề, nhấn chìm bạn với cảm giác vô vọng. Một mùa đông kéo dài không chỉ mang đến sự lạnh lẽo mà còn biến đổi tâm lý của bạn theo chiều hướng tiêu cực. Điều gì về sự thay đổi theo mùa này khiến tâm trạng của chúng ta chuyển hóa mạnh mẽ như vậy?

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự thay đổi nhiệt độ không phải là nguyên nhân chính gây ra hội chứng trầm cảm theo mùa. Thay vào đó là sự thiếu ánh sáng ban ngày, hơn bất kỳ thay đổi nào của hiện tượng khí quyển, dẫn đến cảm giác suy kiệt về thể chất và tâm lý. Nhà tâm lý học Mark E. Beecher của Đại học Brigham Young đã thực hiện một nghiên cứu trên 16.452 người trưởng thành, phân tích tình trạng trị liệu qua 19 dạng thời tiết và ô nhiễm khác nhau trong khoảng thời gian 6 năm. Ông phát hiện ra rằng lượng thời gian phơi nắng tăng theo mùa có liên quan đến việc giảm căng thẳng – trong khi các biến đổi về nhiệt độ và sự ô nhiễm không có tác dụng.

Những kết quả này rất đáng ngạc nhiên bởi chúng ta thường nghĩ rằng thời tiết, nhiệt độ và mức độ ô nhiễm sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến tâm trạng. Ví dụ, những ngày mưa thường đi kèm với nỗi buồn. Tuy nhiên trong một nghiên cứu khác, nhận định này có lẽ không đúng. Tác nhân duy nhất có bất kỳ ảnh hưởng đáng kể nào đến tâm lý con người là lượng thời gian có nắng trong ngày.

Rối loạn cảm xúc theo mùa có thể gây suy nhược cơ thể. May mắn thay, phát hiện của Beecher là tin tốt cho bất kỳ ai đang gặp phải hội chứng này trong những tháng mùa đông kéo dài. Thay vì cuộn tròn trên giường, tâm trạng của bạn có thể được cải thiện nếu bạn tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, ngay cả khi chỉ qua cửa sổ. Đi dạo hoặc gặp gỡ bạn bè vào ban ngày là điều tốt nhất để hỗ trợ tinh thần của bạn vào mùa đông.

Mối tương quan giữa ánh sáng và tâm trạng của một cá nhân phụ thuộc vào cơ chế phản ứng tự nhiên của cơ thể để tạo ra serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh giúp cải thiện cảm xúc; và melatonin, một loại hormone kích thích giấc ngủ. Khi cơ thể nhận ra ánh sáng mặt trời thông qua dây thần kinh thị giác, tuyến não có nhiệm vụ điều chỉnh melatonin hoạt động chậm lại và mức serotonin được tăng lên. Khi giảm bớt ánh sáng, cơ thể sẽ tăng tiết melatonin, và ngược lại, lượng serotonin bị giảm đi.

Tiếp xúc với ánh nắng đã được chứng minh có tác dụng giúp bạn khỏe mạnh hơn không chỉ về mặt cảm xúc mà còn về mặt thể chất. Ánh nắng thúc đẩy con người trải nghiệm các cảm xúc và hành vi lành mạnh hơn như ăn uống đầy đủ và tập thể dục, đồng thời cung cấp cho chúng ta Vitamin D – một vitamin quan trọng nhưng lại khó có thể hấp thụ được từ thực phẩm. Vitamin D kích thích sự phát triển của tế bào và xương, giảm viêm và hỗ trợ chức năng miễn dịch. Đồng thời, ánh mặt trời còn có thể làm giảm huyết áp, giúp xương và răng chắc khỏe hơn, giảm nguy cơ ung thư vú và đại trực tràng, đồng thời có thể giúp chữa các bệnh về da bao gồm bệnh vẩy nến và bệnh chàm. Nhưng đừng quên bảo vệ làn da của bạn bằng kem chống nắng khi bạn tiếp xúc với ánh nắng nhé!

Phơi nắng cũng làm tăng sức sống và năng lượng của chúng ta. Richard Ryan, giáo sư tâm lý học tại Đại học Rochester nói rằng: “Nghiên cứu đã chỉ ra những người có tràn đầy sức sống không chỉ có nhiều năng lượng để làm việc mà còn có khả năng chống chọi với bệnh tật. Một trong những con đường dẫn đến một sức khỏe tuyệt vời là hãy dành thật nhiều thời gian hơn trong môi trường tự nhiên.

Chỉ cần hòa mình với thiên nhiên lại có thể làm nên nhiều điều kỳ diệu cho sức khỏe của chúng ta đến vậy. Việc sống trong thời hiện đại với những tiện ích tiên tiến khiến chúng ta lười hơn và chẳng muốn đi đâu xa, ta có thể dễ dàng quên đi những nhu cầu bẩm sinh nhất của con người. Tuy nhiên, sự hiện diện của thiên nhiên trong đời sống là điều vô cùng cần thiết. Thiên nhiên không thể tách rời khỏi bản thể của chúng ta, và một khi chúng ta nhận thức được điều này, ta sẽ dễ dàng tìm được hạnh phúc.

Nguồn: Wanderlust