The goal of early childhood education should be to activate the child’s own natural desire to learn.

Maria Montessori

Mục tiêu của giáo dục mầm non là kích thích niềm khao khát học tập tự nhiên của trẻ.

Ngày nay, tôi hiếm khi thấy trẻ, đặc biệt là trẻ em Việt Nam, có niềm vui thuần túy dành cho việc học. Trong thời gian làm giáo viên tiếng Anh tại một trung tâm Anh ngữ, hình ảnh những đứa bé – từ mẫu giáo đến trung học – vác ba lô nặng trịch sách nguyên một ngày dài lặng lẽ tiến vào các lớp học thêm buổi tối luôn khơi dậy ở tôi một nỗi buồn sâu sắc. Các bé học phần lớn vì ép buộc, bản năng khám phá và trí tò mò hoàn toàn bị tắt ngấm. Tôi băn khoăn không biết liệu nền giáo dục như thế nào mới giúp những tâm hồn thơ trẻ ấy sống lại, sáng ngời như chúng từng là?

May mắn thay, tôi đã được biết đến phương pháp Trường học trong Rừng (Forest School). Nhiều nghiên cứu cho rằng việc tương tác với thiên nhiên từ khi còn bé sẽ giúp trẻ phát triển đầy đủ về mặt thể chất lẫn tinh thần, đặc biệt là trí thông minh cảm xúc. Vậy nên hôm nay, tôi xin mạo muội dịch bài phỏng vấn Jenny Stokes – đồng sáng lập Trường mẫu giáo Magnolia với phương pháp giảng dạy đặc biệt trên – nhằm giúp bạn biết thêm về mô hình này và bằng cách nào đó, giúp cho các bậc phụ huynh có thể khơi dậy tinh thần học tập ở con trẻ.  

Jenny Stoke – Thạc sỹ trong lĩnh vực Hướng dẫn và Giáo dục Mầm non – đã có hơn 24 năm kinh nghiệm giảng dạy trong nhiều môi trường khác nhau từ Mẫu giáo đến Đại học. Trong bài phỏng vấn với báo Hikeitbaby chuyên viết về các chủ đề liên quan đến thiên nhiên, Jenny đã đưa ra những nhìn nhận sâu hơn về phương pháp Trường học trong Rừng và những lợi ích trẻ nhận được khi tham gia vào các giờ học này.

Thạc sỹ trong lĩnh vực Hướng dẫn và Giáo dục Mầm non – đã có hơn 24 năm kinh nghiệm giảng dạy trong nhiều môi trường khác nhau từ Mẫu giáo đến Đại học.
Jenny Stoke
Nhà sáng lập Trường học Trong rừng Magnolia

Trong bài phỏng vấn với báo Hikeitbaby chuyên viết về các chủ đề liên quan đến thiên nhiên, Jenny đã đưa ra những nhìn nhận sâu hơn về phương pháp Trường học trong Rừng và những lợi ích trẻ nhận được khi tham gia vào các giờ học này.

Trong các giờ học ở môi trường bên ngoài, các bé sẽ được tự do vui chơi, khám phá và tìm hiểu về tự nhiên cũng như được hỗ trợ để học cách xử lý vấn đề và hợp tác với các bạn của mình. Học tập ngoài trời khuyến khích trẻ nhìn nhận việc học như một quá trình liên tục mà không bị giới hạn trong không gian lớp học đồng thời thúc đẩy sự phát triển về các kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện. Các bé cũng học cách kiên trì hơn khi chúng phải thử nhiều lần một việc gì đó trước khi tìm ra cách giải quyết vấn đề mà chúng đang gặp phải.

Trẻ em được học về nhiều lĩnh vực khác nhau như rèn luyện sức khỏe thể chất, giao tiếp xã hội và trí thông minh cảm xúc. Trong môi trường này, các bé sẽ học được rằng có nhiều cách khác nhau để giải quyết vấn đề và quản lý rủi ro, trở thành người tự lập và phát triển các kỹ năng tư duy phản biện hàng ngày. Đồng thời, trẻ cũng được học về kỹ năng đọc, các khái niệm toán học, về thế giới tự nhiên và vật lý, các khái niệm kỹ thuật và nghệ thuật khác nhau. Theo đó, các bé có thể học về mọi thứ như cách mà chúng được học trong các lớp truyền thống trừ việc phải học thuộc lòng và buộc ngồi một chỗ trong một khoảng thời gian dài.

Vì chúng có thể chủ động lập kế hoạch cho một ngày của mình dựa trên sở thích và nhu cầu riêng, trẻ trở nên tự nhận thức hơn, rèn luyện khả năng tự điều chỉnh giờ giấc và do đó, khơi dậy trí tò mò. Từ đó, các bé được chủ động thúc đẩy học tập, phát triển sự đồng cảm, luyện tập tương tác với người lớn và bạn bè của mình cũng như cách khẳng định sự độc lập và phát triển tự tin mỗi ngày.

Chơi ngoài trời cũng có một số lợi ích cho sức khỏe. Khi hoạt động nhiều hơn, trẻ sẽ hình thành xương chắc khỏe và cơ bắp săn chắc. Chúng sẽ học được cách rèn luyện sức mạnh thể chất thông qua tương tác với các loại địa hình khác nhau, cách điều hướng các chướng ngại vật trên đường đi, trèo cây và hoặc bất kỳ vấn đề nào mà chúng phải đối mặt. Ngay cả trong mùa đông, tham gia các hoạt động ngoài trời giúp chúng hấp thụ vitamin D một cách tự nhiên nhằm cải thiện tâm trạng và kích thích suy nghĩ tích cực. Chơi với đất cũng giúp hỗ trợ khả năng miễn dịch đồng thời nguy cơ cận thị sẽ giảm 2/3 đối với trẻ em có cha mẹ đều bị cận nếu chúng dành hơn 14 giờ mỗi tuần ở ngoài trời.

Hoạt động vui chơi ngoài trời là một cách tuyệt vời để khuyến khích sự sáng tạo của trẻ trong không gian mở. Trí tưởng tượng của chúng sẽ được kích thích và hoàn toàn không bị giới hạn bởi các loại trò chơi chỉ có một mục đích. Một cây gậy có thể là bất cứ thứ gì – thìa, một con ngựa, cần câu cá hoặc chổi sơn – khả năng biến hóa của nó chỉ giới hạn bởi trí tưởng tượng của trẻ.

“Lớp học” trong rừng là bất cứ nơi nào trẻ mong muốn hoặc yêu thích. Giáo viên sẽ hướng dẫn chúng về vùng ranh giới an toàn mà chúng phải ở trong đó, nhưng trẻ có quyền tự do để khám phá, vận động và học tập. Trong khi trẻ em ở các lớp học truyền thống tìm hiểu về thời tiết, các mùa và thế giới tự nhiên thông qua biểu đồ, hình ảnh và sách thì học sinh của phương thức giảng dạy này học thông qua việc tận mắt trải nghiệm những điều đó. Chúng ngắm nhìn những chiếc lá mùa thu rơi khi không khí trở nên lạnh hơn, cảm nhận được độ giòn của lá và trải nghiệm sự thay đổi màu sắc của thảm rừng. Chúng nhảy múa và chơi đùa trong những vũng nước sau cơn mưa, ngắm nhìn một con sên từ từ di chuyển để lại một vết nhầy phía sau; cảm nhận sự trơn trượt của lớp băng dưới chân khi thời tiết sang đông. Và rồi, chúng sẽ được nhìn thấy những nụ tầm xuân lấp ló sau từng cành cây thưa thớt lá khi thời tiết chào đón mùa xuân và dần chuyển sang vẻ đẹp rực rỡ lúc hạ sang.

Tôi khuyến khích các bậc cha mẹ nên đầu tư vào quần áo và các vật dụng cần thiết cho con cái của họ để chúng luôn có thể sẵn sàng và thoải mái ra ngoài trong bất kỳ thời tiết nào. Ở các trường học trong rừng, có một câu thần chú rằng: “Không có thời tiết xấu, chỉ có quần áo không phù hợp” – và đó là sự thật! Có một số quần áo mưa thực sự tuyệt vời trên thị trường để giữ cho trẻ em (và cả người lớn) luôn khô ráo trong hầu hết các điều kiện. Nếu người lớn không thể ra ngoài mỗi ngày, hãy cố gắng tìm thời gian vào cuối tuần để dành một chút thời gian ngoài trời. Bạn không cần phải đi đến một nơi nào đó xa hoa hoặc xa nhà. Trẻ em có thể hạnh phúc chỉ với một vũng nước mưa ở sân vườn nếu đó là tất cả những gì bạn có thể xoay sở trong ngày hôm đó. Các cuộc đi bộ đường dài là rất tốt, nhưng con bạn sẽ cảm thấy thích thú ở bất kỳ nơi nào mà chúng có thể chạy nhảy và khám phá!

Nếu con bạn phải đi nhà trẻ cả ngày, hãy tìm hiểu về thời gian học tập ở trường để xem con bạn có bất kỳ khoảng trống nào dành cho thiên nhiên không. Hơn nữa, hãy tìm một trường học đánh giá cao việc vui chơi và học tập ngoài trời. Hạn chế thời gian sử dụng các thiết bị điện tử cho trẻ và cố gắng tin tưởng con bạn hơn khi chúng tham gia vào các hoạt động thể chất. Hãy giải thích cho con về môi trường xung quanh bằng những câu như :“Tảng đá đó trơn trượt nhé con” hoặc “Ngọn đồi đó rất dốc nhé” thay vì nói với bé “Hãy cẩn thận” quá nhiều. Chúng thực sự biết được giới hạn của mình nếu cha mẹ cho chúng những chỉ dẫn phù hợp! Hơn hết, hãy để trẻ biết rằng các con có thể thử sức mình với rủi ro và đừng bao giờ ngại bẩn!

Có vô số lợi ích khi chơi ngoài trời, nhưng ngoài những nghiên cứu và các số liệu, trẻ em xứng đáng có cơ hội hòa mình với thiên nhiên bằng những trò chơi đầy tính tưởng tượng của mình như nghịch trong nước, làm bánh nướng bằng bùn, xây pháo đài và chạy ngoài trời không vì lý do gì khác ngoài việc đó là một niềm vui đơn giản. Ngay cả khi chúng thỉnh thoảng bị trầy xước, bị côn trùng cắn hoặc đạp trúng mảnh vỡ, vui chơi ngoài trời là một phần cơ bản của việc trở thành một đứa trẻ bởi niềm vui và sự ngạc nhiên mà nó mang lại là một phần quan trọng trong để khiến tuổi thơ trở nên thật diệu kỳ và đáng nhớ.

Nguồn: Hikeitbaby