Chìa khóa để giữ tỉnh táo và một tâm lý khỏe mạnh trong một thế giới siêu kết nối nằm ở những thói quen lành mạnh và bền vững xoay quanh cách con người sử dụng công nghệ nhằm giúp kiểm soát chúng một cách tốt hơn.


Từ những chiếc đồng hồ thông minh phát ra tiếng “ting tinh” mỗi khi bạn có tin nhắn mới đến những bức ảnh trên Instagram khiến bạn không thể ngừng lướt ở mọi lúc mọi nơi, chúng ta không thể phủ nhận rằng con người đang “kết nối” hơn bao giờ hết. Tất nhiên, những kết nối này có một số lợi ích nhất định — chưa bao giờ đơn giản hơn để giữ liên lạc với bạn bè và gia đình; hoặc thể hiện bản thân trên những trang mạng xã hội; hay giải quyết đa nhiệm các vấn đề cũng dễ dàng hơn – nhưng kèm theo đó là một số nhược điểm mang đến các tác động khá nghiêm trọng. Việc nhìn chằm chằm vào các thiết bị điện tử có lẽ giúp con người giải trí và thỏa mãn trong một vài khoảnh khắc nhưng “những hành động mang lại sự thỏa mãn thường gây nghiện”. David Greenfield – tiến sĩ, trợ lý giáo sư lâm sàng về tâm thần học tại Đại học Y Connecticut và là người sáng lập Trung tâm chứng Nghiện Internet và Công nghệ – cho biết: “Con người đang phải trả giá”. Nghiên cứu cho thấy trong thập kỷ qua, thời gian tập trung trung bình của người Mỹ đã giảm từ 12 giây xuống chỉ còn 8 giây – ngắn hơn thời gian tập trung của một con cá vàng. Một nghiên cứu từ Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ cho thấy gần 1/5 số người nói rằng công nghệ là nguồn gây căng thẳng. Kèm theo đó là những tác động tiềm tàng lên sức khỏe thể chất của việc “luôn luôn hoạt động”, từ đau cổ (và nếp nhăn) đến tăng huyết áp.

Nhưng liệu ta có thể dừng hẳn việc sử dụng các thiết bị điện tử? Điều này hoàn toàn không thực tế. Rất may, các chuyên gia đồng ý rằng bạn không cần phải “cách ly” hoàn toàn với điện thoại của mình. Những cách sau đây là lời khuyên của các chuyên gia nhằm hướng dẫn bạn có một mối quan hệ lành mạnh hơn với công nghệ.

#1

Tắt hệ thống thông báo đẩy. Cập nhật liên tục về những gì đang xảy ra xung quanh rất có lợi nhưng việc này cũng có thể gây mất tập trung. Jesse Fox, Tiến sĩ, người đứng đầu Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Trực tuyến, Công nghệ Truyền thông và Môi trường Ảo của Đại học Bang Ohio (VECTOR). Một cách khắc phục đơn giản là hãy tắt càng nhiều thông báo càng tốt.

#2

Chuyển sang giao diện đen trắng. Một lý do khiến các thiết bị của chúng ta trở nên hấp dẫn là vì trông chúng rất sống động. Greenfield gợi ý rằng chúng ta có thể trở về thời hoài cổ. Nhiều điện thoại thông minh hiện nay cho phép bạn thay đổi cài đặt để giao diện điện thoại chỉ có hai màu đen trắng.

#3

Không dùng điện thoại trong bữa ăn. Đó là cảnh thường thấy tại các nhà hàng: một chiếc điện thoại thông minh sáng lấp lánh bên cạnh giỏ bánh mì. Nghiên cứu cho thấy rằng, ngay cả khi chúng ta không kiểm tra điện thoại của mình, chỉ cần để nó trên bàn trong cuộc trò chuyện có thể làm giảm chất lượng tương tác — bộ não của chúng ta chỉ chờ điện thoại sáng lên và kết quả là, ta không thật sự kết nối vào câu chuyện với đối phương. Elisabeth LaMotte, một nhân viên xã hội l và là người sáng lập Trung tâm Tư vấn và Trị liệu Tâm lý DC giải thích: “Càng hướng nhiều năng lượng vào thiết bị của mình, ta càng dành ít năng lượng hơn đến bất kỳ ai ở xung quanh ta.”

#4

Quy định thời gian không sử dụng công nghệ. Nhiều người trong chúng ta cảm thấy “lạc lõng” khi không có điện thoại của mình, nhưng giảm thời gian dành cho công nghệ có thể làm nên điều kỳ diệu cho sức khỏe của chúng ta. “Bắt đầu bằng cách quy định một khoảng thời gian nhất định mỗi ngày không dùng công nghệ – chẳng hạn như khi bạn đang ăn trưa“, Adam Alter, Tiến sĩ, giáo sư tại NYU và là tác giả của cuốn sách Irresistible: The Rise of Addiction Technology and the Business of Keep Us, cho biết. “Sau đó, hãy xem bạn cảm thấy thế nào sau một tuần hoặc lâu hơn. Hầu hết mọi người đều cảm thấy hài lòng với sự thay đổi đó và họ tiếp tục kéo dài thời gian không công nghệ hơn.

#5

Biến phòng ngủ của bạn thành một khu không công nghệ. Tiến sĩ Greenfield nói: “Hầu hết mọi người sử dụng điện thoại của họ để làm đồng hồ báo thức. Nhưng khi bạn với lấy điện thoại để tắt chuông báo thức, bạn có thể dễ dàng bắt đầu lướt Twitter“. Trên thực tế, tốt nhất là bạn có thể để điện thoại bên ngoài phòng ngủ vào ban đêm và dùng một chiếc đồng hồ truyền thống để thay thế. Và bạn cũng sẽ ngủ ngon hơn. Ánh sáng xanh của màn hình đánh lừa bộ não của chúng ta với suy nghĩ rằng đó là ban ngày khiến chúng ta khó chìm vào giấc ngủ hơn.

#6

Trở về với sách. Nếu bạn đã bao giờ cảm thấy rằng đọc một cuốn sách dễ chịu và thỏa mãn hơn đọc bằng máy tính bảng, thì bạn không phải là người duy nhất đâu! Sách không chỉ mang lại ít phiền phức hơn, nhiều nghiên cứu cho thấy rằng khi chúng ta đọc trên giấy, não bộ của chúng ta xử lý thông tin trừu tượng hiệu quả hơn. Ngoài ra, hãy cân nhắc việc đọc tin tức từ một tờ báo giấy thay vì các trang báo mạng.

#7

Giới hạn bản thân nhìn vào chỉ một màn hình vào một thời điểm. Khi chúng ta đang cố gắng làm việc và đồng thời ta bắt đầu lướt Instagram, bộ não của chúng ta sẽ cảm thấy khó chịu. Fox nói: “Đa nhiệm thực sự không tốt cho chúng ta. Nếu bạn đang tập trung vào một công việc và bị phân tâm — như, ồ, tôi sẽ chỉ mở qua cửa sổ này hoặc tôi sẽ chỉ xem tin nhắn này một lúc thôi — sẽ mất vài phút để cân chỉnh bộ não của chúng ta về công việc ban đầu.” Tạo thói quen chỉ nhìn vào một màn hình mỗi lần để cải thiện khả năng tập trung — và trong một số trường hợp, là giữ sự hứng thú.

#8

Xóa các tài khoản mạng xã hội. Facebook và Instagram giúp chúng ta kết nối với mọi người theo những cách chưa từng có trước đây và điều này thực sự giúp ta hài lòng. Nhưng nghiên cứu chỉ ra rằng càng dành nhiều thời gian trên mạng xã hội, chúng ta càng cảm thấy tồi tệ hơn. Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên, vì thông qua mạng xã hội ta chỉ nhìn thấy những phiên bản tốt đẹp được tuyển chọn kỹ lưỡng của bạn bè và những người nổi tiếng. Điều này có thể gây hại cho lòng tự tôn của ta.

#9

Tải xuống các ứng dụng phù hợp. Rất nhiều người trong chúng ta nghiện điện thoại của mình và điều này cũng dễ hiểu thôi. Tiến sĩ Greenfield cho biết, việc kiểm tra điện thoại sẽ kích hoạt hệ thống tưởng thưởng trong não, kích thích cơ thể tiết ra một lượng “hormone khoái cảm” dopamine – đây chính là điều xảy ra khi chúng ta chơi bài. Tuy nhiên, một số ứng dụng có thể giúp bạn giải quyết vấn đề này: Moment có thể theo dõi tần suất bạn sử dụng iPhone và iPad của mình mỗi ngày cũng như cho phép bạn đặt giới hạn sử dụng hàng ngày; Freedom cho phép bạn chặn bất kỳ trang web nào làm bạn phân tâm trên thiết bị di động hoặc máy tính, với mục tiêu giúp bạn tập trung; và Off-Time (khả dụng trên Android) cho phép bạn chặn cuộc gọi, tin nhắn và thông báo có chọn lọc.

#10

Bảo vệ cơ thể của bạn. Người Mỹ trung bình dành gần một nửa thời gian mỗi ngày để nhìn vào màn hình, và đôi khi cơ thể chúng ta phải trả giá. Để chống mỏi mắt – một triệu chứng có thể gây khô, mờ mắt và đau đầu, hãy làm theo quy tắc 20-20-20. Cứ sau 20 phút nhìn vào màn hình, hãy nhìn lên và tập trung vào một vật ở khoảng cách 20 feet trong 20 giây. Ngoài ra, đừng quên chớp mắt! Để khắc phục tình trạng đau cổ, hãy giữ điện thoại của bạn cao hơn để bạn có thể nhìn thẳng vào điện thoại. Và tránh sử dụng ngón tay cái quá nhiều để nhắn tin — điều này có thể gây viêm, kích ứng và đau — bằng cách nghỉ ngơi thường xuyên và kết hợp đánh chữ với các ngón tay khác nhau.

Nguồn: Health